Column Clementie: Moed

De wekelijkse column van Raymond Clement. Deze week: Moed. 

Het beeld is diep in mijn geheugen gebeiteld. De afbeelding van de Marlboro Man. De stoer paffende cowboy, leunend tegen zijn paard. Ik denk dat daar ook de naam rookvlees moet zijn ontstaan. Een beeld, bol van leugens. Roken zou iets van stoerheid moeten oproepen en het cowboybestaan in het voormalige Wilde Westen omlijsten met ruwe romantiek.

Inmiddels is het overduidelijk dat roken allesbehalve stoer is, maar een verduivelde verslaver. En dat de new frontier gepaard ging met het verdrijven en vermoorden van de inheemse bevolking en het stichten van wetteloze stadjes met opbeurende namen als Tombstone, Dead man’s Creek en Hangman’s Gulch. De wereldgeschiedenis vertelt een ander verhaal dan John Wayne en Lucky Luke. Al vervallen de Verenigde Staten weer steeds dieper in wetteloosheid, met een nieuwe Lucky Luke aan het hoofd. Een president die sneller liegt dan zijn schaduw.

Het beeld van de Marlboro Man werd weer actueel na de uitspraak van Amerikaanse jury’s die schadevergoeding toekenden aan slachtoffers en daarmee de verslavende werking van algoritmen in Meta en YouTube-platformen juridisch erkenden. Ook de nabestaanden van Marlboro Mannen kregen schadevergoeding toen bleek dat diverse acteurs aan kankervarianten ten gevolge van roken kwamen te overlijden.

En toch rookt nog een groot deel van de bevolking. Ondanks dat de uitspraak tegen Meta en YouTube een mooie stap voorwaarts is, zullen de arresten niet als zoden aan de dijk zetten. De grote techbedrijven blijven zoeken naar paadjes, of ze nu door olifant of geit belopen zijn, om te reiken naar het grote geld. Verslaving rendeert. Of het nu sigaretten zijn, verdovende middelen, gokken of social media. Nog maar te zwijgen over alcohol.

Een verslaver die zo verweven is met de samenleving dat een gevaarlijk stempel ‘gewoon’ om de hoek loert. Een middel overigens dat, met enige substantiële inname, deze columns makkelijker te verdragen maakt. Ze worden immers ook met hulp van gerstenat of gefermenteerd druivensap geconstipeerd. Beter vanuit de fles dan vanuit AI, zeg ik dan maar ter legitimatie.

Verslaving loont. Mijn Suske & Wiske-verslaving die mij op middelbare leeftijd nog telkenmale dwingt de nieuwe uitgave te verwerven, ondanks dat de verhalen er gemiddeld niet beter op worden. Het feit dat er een tijd was dat ik bij enkel het zien van een plaatje kon vaststellen dat deze uit boekje 159, De Minilotten van Kokonera, kwam, heeft me nooit iets opgeleverd. Een onschuldige verslaving.

Daartegenover staat de schuldige verslaving, die zeer winstgevend is voor iedereen behalve voor de verslaafde zelf. Schuldig. Wie is schuldig? Hij die verantwoordelijk is voor een laakbare daad. Dat is de definitie van schuldig. Hij die zich moedwillig schuldig maakt aan het verschuldigen van een verslaving. Juridisch zal die redenering geen stand houden.

Het vraagt moed om hen die moedwillig mensen tot hun eigen slaaf maken, als collectief aan te spreken op hun schuld. Moed. Maar zoals zo vaak gaat moed in rook op.