Raad van State heeft bezwaren rondom ontheffingen vuurwerkregels
Vanaf de jaarwisseling 2026-2027 gaat Nederland op slot voor consumentenvuurwerk. De nieuwe Wet veilige jaarwisseling stelt een algemeen verbod in voor particulieren. Toch is er een belangrijke uitzondering: burgemeesters kunnen een ontheffing verlenen aan georganiseerde groepen burgers, zoals buurtverenigingen of clubs, om gezamenlijk vuurwerk af te steken.
De Raad van State uit nu echter stevige kritiek op de manier waarop deze uitzondering is uitgewerkt en waarschuwt dat de veiligheid hiermee juist in het geding komt. De regering wil de toegang tot ontheffingen bewust laagdrempelig houden om het gemeenschapsgevoel in wijken en dorpen te stimuleren. Hierdoor bevat het huidige plan echter opvallend weinig harde veiligheidseisen. Zo ontbreken er landelijke voorschriften voor minimale veiligheidsafstanden tot het publiek.
Minimumeisen
Terwijl professionele vuurwerkbedrijven strikte afstanden van 15 tot 60 meter moeten aanhouden, wordt dit bij de burgerinitiatieven volledig overgelaten aan de lokale burgemeester. De Raad van State vindt dit onverstandig en adviseert om heldere, landelijke minimumeisen op te nemen om de risico’s voor omstanders te beperken. Ook ontbreken eisen voor kennis over eerste hulp of brandbestrijding bij de personen die het vuurwerk afsteken.
Gevaar voor ‘vuurwerkshoppen’
Een ander pijnpunt is het ontbreken van de eis voor 'lokale binding'. In de huidige plannen hoeft een vereniging niet gevestigd te zijn in de gemeente waar de aanvraag wordt gedaan. Dit opent de deur voor landelijke organisaties die op grote schaal ontheffingen aanvragen of verenigingen die gaan ‘shoppen’ in buurgemeenten als hun eigen burgemeester weigert mee te werken. Volgens de Raad ondergraaft dit de bedoeling van de wet, die juist bedoeld was voor lokale buurtinitiatieven.
Handhaving op straat onzeker
De grootste zorg ligt bij de controle op de regels. De handhaving van de ontheffingen is een taak voor gemeentelijke buitengewone opsporingsambtenaren (boa’s). Gemeenten geven echter aan dat boa’s tijdens de jaarwisseling vaak niet op straat kunnen werken vanwege de onveilige en hectische situatie. Zonder toezicht is de kans op ongelukken en het gebruik van illegaal vuurwerk groot. "De afwezigheid van toezicht kan de vraag oproepen of het dan wel verantwoord is om ontheffingen te verlenen", concludeert de Raad. Er moet eerst een duidelijk plan komen hoe de veiligheid van zowel de burgers als de handhavers gegarandeerd wordt.
Terug naar de tekentafel
De Raad van State adviseert de regering dan ook om het huidige besluit niet in te voeren, tenzij het op deze cruciale punten wordt aangepast. Voor een écht veilige jaarwisseling zijn volgens het adviesorgaan niet alleen verboden nodig, maar vooral duidelijke regels en consequente handhaving.
Wat de regering gaat doen met de regels rond de ontheffingen is nu de vraag. Staatssecretaris Bertram (Infrastructuur en Waterstaat) laat weten op 1 juli met een reactie te komen, en dan het definitieve besluit over de ontheffingen te publiceren.
