Coalitiepuzzel Gulpen-Wittem nog lastiger: breuk met VVD duwt PRO en DOE’22 richting gevoelig alternatief

De formatie in Gulpen-Wittem is in één klap nog ingewikkelder geworden. Na de breuk met de VVD ligt er eigenlijk nog maar één pad open voor PRO en DOE’22, en dat is samen met Gulpen-Wittem Lokaal (GWL). Toch zijn er ook bij deze samenstelling allerlei hobbels.

Het was na de verkiezingen de meest voor de hand liggende coalitie: PRO (grootste partij), VVD (nieuwkomer, twee zetels) en DOE'22 (van één naar drie). De grootste winnaars bij elkaar. Toch is het niet gelukt. 

'Verschil van visie'
Wie nu met wie heeft gebroken: ook daarover verschillen de partijen van mening. De VVD zegt dat zij er zelf uit is gestapt vanwege een “fundamenteel verschil in de visie op gelijkwaardigheid en in de bestuurscultuur”. De partij, die tijdens de verkiezingen volop afficheerde met een nieuwe bestuursstijl voor de gemeente, vindt dat PRO te veel afspraken vooraf wil vastleggen.

Toch was dat ook de opdracht die de gemeenteraad meegaf aan de formerende partijen. Tijdens de eerste raadsvergadering na de verkiezingen werd er unaniem een voorstel aangenomen waarin de formerende partijen toewerken naar een “stabiel en gedragen, gedetailleerd coalitieakkoord”, zo luidde het voorstel.

GroenLinks
Volgens VVD-voorman Marc Theunissen liep de partij ook tegen het "GroenLinks-component binnen PRO”. Binnen PRO zijn er verschillende politieke stromingen, met name D66, PvdA en GroenLinks. Aan de onderhandelingstafel zat onder meer oud-wethouder Marion van der Kleij, die een GroenLinks-achtergrond had. Zij was tijdens de onderhandelingen naar voren geschoven als dagvoorzitter, een soort gespreksleider voor de onderhandelingen.

Vertrouwen
PRO schrijft in het persbericht dat zij samen met DOE’22 heeft geconcludeerd dat samenwerking met de VVD niet haalbaar is. Een duidelijke reden geven ze niet, maar ze spreken van “onvoldoende onderling vertrouwen” om een coalitie te vormen.

In datzelfde persbericht schrijven de twee partijen dat ze samen verder gaan praten. Ze nodigen daarvoor ook Gulpen-Wittem Lokaal (GWL) uit. Daardoor zit PRO te praten met twee mensen die zich eerder van PRO afsplitsten: DOE’22 is de partij van Ineke van der Laan, die in 2020 uit de partij stapte na een conflict over een plan voor de reorganisatie van de gemeente. Jack Cremers was tot begin van dit jaar fractievoorzitter van PRO. Hij richtte vlak voor de verkiezingen een partij op met Balans-wethouder Frans Derksen.

'Afrekening'
DOE’22 en PRO lijken in elkaar nog voldoende vertrouwen te hebben. De vraag is of dat ook gaat lukken met GWL. In een interview met Heuvelland Vandaag twee weken geleden blikte fractievoorzitter Jack Cremers terug op de breuk met PRO. Daarin sprak hij van een “afrekening” van PRO, omdat hij het gevoel kreeg dat hij uit de partij werd geduwd. PRO wilde volgens Cremers een kritische en hardere koers varen in aanloop naar de verkiezingen en daar stond hij niet achter.

Lees ook: Cremers over breuk met PRO Gulpen-Wittem: 'Gevoel van afrekening'

De vraag is ook, als GWL in de coalitie komt, hoe PRO en DOE’22 kijken naar wethouder Frans Derksen. Hij zal vrijwel zeker namens GWL naar voren worden geschoven als kandidaat. Ineke van der Laan was de afgelopen vier jaar kritisch op de wethouder, onder meer vanwege Sophianum Nijswiller en de verbouwing van het gemeentehuis. Tijdens de verkiezingen werd GWL door de andere partijen afgeschilderd als ‘Balans 2.0’, waarmee ze de partij wilden opzadelen met de erfenis van de rumoerige afgelopen vier jaar.

Geen alternatief
Anderzijds weten de drie partijen ook dat er geen andere opties zijn. Een samenwerking met Fractie Franssen ligt nog gevoeliger. Na vier onrustige politieke jaren staat niemand te springen om met de partij van wethouder Piet Franssen in zee te gaan. Daarnaast is het bij Fractie Franssen ook intern onrustig na de verkiezingsnederlaag.

Grote vraag is nu hoe het verder gaat met de formatie in Gulpen-Wittem, want als deze drie partijen voldoende vertrouwen in elkaar hebben, moeten ze het ook nog over de inhoud eens worden. Daarbij zullen er nieuwe obstakels opduiken. De financiën lijken daarbij het grootste obstakel. Voor nieuwe plannen is namelijk nauwelijks geld en dus zullen ze het eens moeten worden over bezuinigingen of lastenverhogingen.

Marc Theunissen is zaterdagavond vanaf 18:30 uur te gast in het praatprogramma Heuvelland Actueel.