Datum
Advertentie voor Top

Column Clementie: Lijst-stuwers

22-03-2026 - 17:42
Redactie
Meerssen, Valkenburg, Vaals, Gulpen-Wittem, Eijsden-Margraten

De wekelijkste column van Raymond Clement. Deze week: Lijst-stuwers

De gemeenteraadsverkiezingen zijn achter de rug. Er hoeven geen wonden gelikt. Iedereen schijnt te hebben gewonnen. Zo blijkt althans uit de berichtgeving. Dat is de charme van de politiek. Verlies is winst benoemen en signalen gaan over iemand anders. Over een dramatisch laag opkomstpercentage, collectieve desinteresse en het systematisch democratisch faciliteren van rechts extreem gedachte goed wordt gezwegen. Dat is dan een verlies te nemen door de samenleving. Ik kan het niet anders duiden. Ben dan ook geen politicus.

Ik zou tot diep in december stukjes kunnen schrijven over de bijzonderheden die gemeenteraadsverkiezingen heten. Over lijsttrekkers, lijstduwers en lijstrekkers. Deze laatste categorie is een bijzonder fenomeen. Kieslijsten met tweemaal zoveel kandidaten als zetels in de raad. Geheel in lijn met alle bepalingen van de kieswet, maar toch. Een ander doel wordt hier gediend, het totaal van het aantal stemmen verdeeld over meer hoofden, die allen familie, buur en vriend bereidt vinden.

Ook gesplitste kieslijsten in kernen om ze voorts op gemeenteniveau weer bij elkaar op te tellen komen als fenomeen voor. Geheel rechtens correct en legitiem. Maar is dat een reden het dan ook doen? In dezelfde lijn viel in Heerlen de kwestie rondom huisarts Jan Palmen op. Tot voor kort prijkend op de kieslijst van de OPH. Vooropgesteld, zowel als privé persoon, maar ook vanuit professioneel netwerk is Jan Palmen een te prijzen man. Een uitstekend huisarts, zowel als medicus, maar zeer zeker als mens. Een zeer maatschappelijk betrokken man met aanzien. Voorvechter van de ziekenhuisalliantie en sinds kort; lokaal politicus. Althans. Niet dus.

Ondanks met grote aantallen voorkeursstemmen gekozen geeft Palmen aan geen ambities te hebben de raadszetel in te nemen. Begrijpelijk. Nog los van de drukte van zijn dagelijkse praktijk, laten ook de vele onbezoldigde maatschappelijke nevenfuncties dat niet toe. Eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ik Jan Palmen’s visie op het ziekenhuisdossier niet in het geheel deel.

Op de eenzijdigheid van het ontnemen van een geboortecentrum vinden we elkaar in ruime mate. Maar is het nu de bedoeling van de kieswet, sterke inhoudelijke en bekende kandidaten, verkiesbaar te maken om voorts als volk heeft gekozen niet de gekozen plek in te nemen? Dat geldt voor artsen, oud politici en artiesten, voor alle duidelijkheid.

Lijststuwing. In een voetbalmetafoor. Je kondigt voor het toernooi aan dat Messi in je team zit. Achteraf doet hij niet mee. Kiest iedereen dan nog steeds voor jouw team? Lijststuwing. Ongetwijfeld waren er velen die de kennis en kunde van Palmen als een verrijking zagen voor de Heerlense raad. Was die stem ook uitgebracht in de wetenschap dat de zetel nimmer zou worden ingenomen. Was het bolletje dat überhaupt in dezelfde rij gekleurd. Ter overweging; een glas is half vol, of half leeg. Maar los van de beschouwer, het is gedonder in de glazen.