Lees terug: Raad Meerssen erkent fouten in gang van zaken werksfeer
In de raadszaal in Meerssen wordt vergaderd over twee rapporten over de werksfeer binnen de gemeente Meerssen. Die zou volgens een onderzoek niet veilig zijn. Volg de ontwikkelingen in ons liveblog.
22:35 uur - Liveblog geslotenNu de vergadering is afgesloten, sluiten we dit liveblog.
22:34 uur - Voorstel voor plan van aanpak unaniem aangenomen
Het voorstel om met een plan van aanpak te komen om de werksfeer in het gemeentehuis te verbeteren is unaniem aangenomen. Direct na afloop heeft de burgemeester de vergadering gesloten.
22:33 uur - Gulikers: 'Handreiking komt ongeloofwaardig over'
Jan Gulikers vindt de handreiking van coalitiepartij Lokaal DNA "ongeloofwaardig" overkomt. Dat vindt Gulikers omdat eerder op de avond Lokaal DNA met een wijzigingsvoorstel kwam voor een ander voorstel. Die wijzing stelde Lokaal DNA voor op voorstel waar alle partijen in de gemeenteraad vorige week overeenstemming op bereikte. BRUG-M zegt dat ze pas een uur voor de vergadering over die wijzing zijn geinformeerd.
Björn Hendriks (Lokaal DNA): "We hebben net een heel net verlopen debat, waarin we van mening verschillen", zo vat hij het samen. Raadslid Hay Dolmans, ook van Lokaal DNA, claimt dat Gulikers zondag is geinformeerd over die wijziging
"Hier staat een buitengewoon teleurgesteld persoon. We hebben niks geleerd", zegt Gulikers.
22:17 uur - Korte schorsing
Er wordt om een korte schorsing van vijf minuten gevraagd.
22:12 uur - PRO Meerssen wil analyse
PRO Meerssen wil dat er een interne analyse komt over hoe het heeft kunnen gebeuren dat een traject voor de raad, heeft geleid tot een onveilige werksfeer binnen het gemeentehuis. "Ik verwijt mezelf, als lid van de werkgeverscommissie, dat signalen van een onveilige situatie bij de griffie onvoldoende zijn opgepakt", zegt fractievoorzitter Andereas Pohle.
22:08 uur - Lokaal DNA: raad is tekort geschoten
Lokaal DNA zegt dat de raad tekort geschoten is in het inzichtelijk maken van wat de impact was op de ambtenaren van het traject 'Raad aan het Stuur'. "De constateringen raken ons. Ze raken ons ongetwijfel allemaal. Onze ambtenaren zijn degene die onze plannen en besluiten uitvoeren voor onze inwoners. Er is onvoldoende stilgestaan wat de impact was op hen. Dat hadden we echt beter moeten doen", zegt fractievoorzitter Hendriks.
"We begrijpen dat deze situatie interne verhoudingen op scherp hebben gezet. Er is op alle niveaus werk aan de winkel", zegt Hendriks. "We onderstrepen het belang van gezamenlijke actie."
22:01 uur - CDA wil snel plan van aanpak
Het CDA wil dat er "zo snel mogelijk" een plan van aanpak komt. "We hopen dat het vertrouwen in elkaar zo snel zullen herstellen en dat de gevoelens van onveiligheid snel tot de verleden tijd behoren", zegt raadslid Jack Aarts.
21:59 uur - GroenLinks-PvdA wil dat raadsleden beter samenwerken
GroenLinks-PvdA vindt het "bijzonder jammer" dat het traject 'Raad aan het Stuur' tot deze situatie heeft geleid. "Politiek kunnen we van elkaar verschillen, maar in omgang met elkaar moeten we beter met elkaar optrekken", zegt fractievoorzitter Gea Meijers.
21:55 uur - Gulikers (BRUG-M): 'Voortvarende aanpak van groot belang'
Fractievoorzitter Jan Gulikers (BRUG-M) zegt dat de partij zich volledig kan vinden in het rapport. Hij noemt de conclusies "zeer ernstig" en wil dat er op korte termijn een plan van aanpak komt. "Een voortvarende aanpak is hierbij van groot belang", stelt Gulikers. "Ook in dit rapport wordt het traject 'Raad aan het Stuur' genoemd als belangrijke factor of veroorrzaker. (...) Nog steeds werken de gevolgen van dit traject negatief door."
"Ook de raad als geheel heeft gefaald", zegt de fractievoorzitter. Daarbij vindt hij ook dat het college beter tegengewicht kon bieden rond de besluitvorming van Raad aan het Stuur. Gulikers vindt het "buitengewoon ernstig" wat er wordt geschreven over de zogenoemde kleine driehoek. Dat is de samenwerking tussen de burgemeester, gemeentesecretaris en de griffier. In het rapport staat dat dat die samenwerking zeer slecht verloopt.
21:40 uur - Raad moet besluit nemen over plan van aanpak
Agnes Jonkhout doet nu namens de werkgeverscommissie een toelichting geven over het voorstel. Het voorstel moet groen licht geven om een speciale commissie de opdracht te geven een plan van aanpak te maken. Dat plan van aanpak moet duidelijk maken hoe de werksfeer in het gemeentehuis beter kan worden.
21:38 uur - Tweede onderzoek gaan ze bespreken
De gemeenteraad gaat nu het tweede onderzoek over de onveilige werksfeer bespreken.
21:33 uur - Raad stemt toch verdeeld
De gemeenteraad heeft met een meerderheid ingestemd met het in kaart brengen van de werkzaamheden van de griffie, om de formatie van de griffie te bepalen. Hendriks noemt het voorstel voor het in kaart brengen nodig vanwege "zorgvuldigheid". Gulikers (BRUG-M) reageert daarop: "Zorgvuldigheid vinden wij ook heel belangrijk, dat gaat ook over de voorbereiding hoe je zoiets doet", waarmee hij verwijst naar het overleg dat vorige week is gevoerd.
Voor het voorstel voor het onderzoek naar de griffie stemden Lokaal DNA, PRO Meerssen, PGM Het Origineel en het CDA in. De rest stemde tegen.
21:20 uur - Vergadering geschorst
De vergadering is voor vijf minuten geschorst op verzoek van een raadslid van Lokaal DNA.
20:44 uur - Van der Bijl: 'Zwaar teleurgesteld'
Gerrit van der Bijl (Fractie Van der Bijl/BRUG-M) zegt dat het "vertrouwen weer meteen weg is". Reden is dat Lokaal DNA, CDA, PGM Het Origineel en PRO Meerssen met een nieuw voorstel zijn gekomen. Vorige week was er overleg over een gezamenlijk voorstel over wat er met het rapport gaat gebeuren.
In het nieuwe voorstel van de vier partijen hoe groot de werkzaamheden zijn binnen de griffie, voordat een besluit wordt genomen uit wat de formatie van de griffie-afdeling moet bestaan. Vorige week was de raad unaniem akkoord om de griffie-afdeling vast te stellen om 3,0 fte. Na een gesprek tussen Lokaal DNA en de raadsgriffier heeft de partij, met steun van CDA, PGM Het Origineel en PRO Meerssen, een nieuw voorstel gemaakt die werkzaamheden in kaart te brengen.
20:25 uur - Lokaal DNA kwam met voorstel na overleg griffier
Björn Hendriks, Lokaal DNA, legt uit dat hij het voorstel heeft aangepast omdat hij overleg heeft gevoerd met de griffier. De griffier heeft tegen Lokaal DNA gezegd dat de procedures meer werk gaan omvatten en dat daarom meer fte nodig is.
"We hebben een verantwoordelijkheid richting de griffie", zegt raadslid Hamza Bamohamed. "We vragen om de impact bij de griffie inzichtelijk te maken, zodat we een weloverwogen keuze kunnen maken."
20:20 uur - Discussie over nieuw voorstel uitbreiding griffie
Lokaal DNA komt met een voorstel om de bezetting van de griffie-afdeling niet nu al vast te stellen. Dat plan wordt gesteund door CDA, PGM Het Origineel en PRO Meerssen. In het oorspronkelijke raadsvoorstel stond dat de griffie-afdeling 3 fte zou omvatten. De griffie was uitgebreid vanwege het 'Raad aan het Stuur'. Maar ondanks de uitbreiding waren er signalen dat de griffie-afdeling overbelast zou raken. De griffie is de ambtelijke ondersteuning van de gemeenteraad.
BRUG-M reageert fel: "Ik vind het ongelofelijk wat nu gaat gebeuren. We krijgen de oproep om de handen in elkaar te slaan", zegt Gulikers. "Vorige week zijn we bij elkaar geweest om die overeenstemming te bereiken. Na vier uur kwamen we tot een besluit. Moeilijk, maar wel met dit resultaat. We gingen met die gedachtegang naar deze vergadering. (...) Nu krijg je via een wethouder, een uur voor deze vergadering te horen, dat Lokaal DNA met dit voorstel gaat komen."
20:17 uur - Vergadering gaat weer verder
Na 15 minuten schorsing gaat de vergadering weer verder.
19:58 uur - Schorsing van 15 minuten
De vergadering is op verzoek van oppositiepartij BRUG-M voor 15 minuten geschorst. Om 20:15 uur gaat de vergadering verder.
19:55 uur - PGM Het Origineel maakt excuses
PGM Het Origineel kan het niet beamen dat de raadsleden overbelast zijn, zegt Andre Gruyters. "Er was wel weinig tijd over voor contact met de burgers", zegt Gruyters. "Laat ik ook mijn excuses aanbieden: het was absoluut niet de bedoeling van dit traject. Later we verder gaan waar we voor gekozen zijn: het vertegenwoordigen van onze burgers."
19:54 uur - PRO Meerssen steunt conclusies
Coalitiepartij PRO Meerssen vindt dat de organisatie zich beter moet kunnen aanpassen aan nieuwe moddellen. De partij steunt de conclusies van het rapport, zegt fractievoorzitter Andreas Pohle.
Andreas Pohle van PRO Meerssen: 
19:48 uur - Van der Bijl: 'Hoop voor nieuwe verhouding'
Gerrit van der Bijl (fractie Van der Bijl/BRUG-M) vindt dat de raad terug moet gaan naar het model voor 'Raad aan het Stuur'. Het BOB-model kan wel blijven, vindt de partij. "Ik hoop dat de opstelling van vanavond een start kan zijn voor de nieuwe verhouding tussen de oppositie en de coalitie."
19:45 uur - Lokaal DNA: 'Verantwoordelijkheid ligt niet alleen bij de raad'
Björn Hendriks van Lokaal DNA, de grootste partij, neemt het woord. "Bij de start van deze bestuursperiode hadden we allemaal de intentie vergaderingen efficiënter te laten verlopen. (...) Laten we eerlijk zijn: het is anders gelopen dan we hadden gehoopt", zegt de fractievoorzitter. "Het rapport stelt dat Raad aan het Stuur moet stoppen. Lokaal DNA onderschrijft deze conclusie. Tegelijkertijd moeten erkennen: de verantwoordelijkheid ligt niet alleen bij de raad."
Hendriks vindt dat ook het college en ambtelijk apparaat in de spiegel moeten kijken. Signalen hadden sneller opgepakt moeten worden, vindt Lokaal DNA. "We beseffen ook dat de Raad aan het Stuur een meerderheidsbesluit is geweest. En ja, we vinden ook dat er rekening gehouden moet worden met de minderheid."
Björn Hendriks (Lokaal DNA) rechts: 
19:40 uur - Jonkhout (CDA): 'Ook goede dingen gestart met Raad aan het Stuur'
Coalitiepartij CDA zegt dat de raad naar breder draagvlak had moeten kijken voor de start van 'Raad aan het Stuur'. "Terugkijkend zijn groepen te laat of onvoldoende betrokken. Achteraf gezien hadden we meer kunnen investeren in een breder draagvlak", zegt Agnes Jonkhout.
"We kunnen het rapport niet integraal onderschrijven, sinds er ook goede dingen zijn gestart met Raad aan het Stuur", zegt Jonkhout. Ze verwijst naar het BOB-model. Dat staat voor beeldvormend, oordeelvormend en besluitvormend (BOB). Dat houdt in in welke volgorde beleid wordt behandeld.
19:36 uur - GroenLinks-PvdA: 'Aandacht voor samenspel'
Coalitiepartij GroenLinks-PvdA onderschrijft het rapport. "Het is belangrijk om aandacht te hebben voor het samenspel tussen de verschillende organen", zegt fractievoorzitter Gea Meijers. Ze verwijst naar de aanbeveling om een externe deskundige te vragen die de komende tijd de raad gaat begeleiden bij het verbeteren van de verhoudingen. Meijers zegt dat het belangrijk is om de verhoudingen tussen de raad, griffie en ambtelijke organisatie te verbeteren.
19:31 uur - Gulikers: 'Inwoners verdienen beter'
Jan Gulikers (BRUG-M) trapt het debat af. "BRUG-M kan zich volledig vinden in het rapport", zegt hij. "BRUG-M heeft in het afgelopen 1,5 jaar onderbouwde kritiek op dit traject", waarmee Gulikers verwijst naar Raad aan het Stuur. "De kritiek werd telkens weggestemd."
"De chaos is er gekomen. Sterker nog, nog meer dan dat. (...) Het traject dat mede bedoeld was om de verhoudingen te verbeteren, heeft een averechts effect gehad", zegt Gulikers. De partij zegt dat ze in het rapport hun eigen kritiek terugzien. Gulikers zegt dat ze zich ook kunnen vinden in de aanbevelingen.
Een van de adviezen is om te stoppen met het traject: "Wij denken: gelukkig", zegt Gulikers. "Tegelijkertijd denken wij: zonde van alle moeite die daar in is gestoken." Daarnaast vindt hij het stuitend dat "de raad meer met zichzelf bezig is geweest, dan zaken die voor de inwoners belangrijk zijn. De gemeenteraad hoort in de eerste plaats bezig met de burgers te zijn."
"De burgemeester treft geen enkele blaam over de ontwikkeling in de afgelopen anderhalf jaar. Hoewel ze uit haar functie zeer terughoudend moet zijn over de politiek, heeft ze diverse waarschuwingen afgegeven over de 'Raad aan het Stuur'. Maar er werd weinig mee gedaan", zegt Gulikers. "Ik vind het naar dat deze situatie is ontstaan aan het einde van haar termijn. (...) De burgemeester verdient beter, de gemeente verdient beter, de inwoners verdienen beter."
19:25 uur - Debat over eerste rapport begonnen
Het debat over het rapport dat er op verzoek van de provincie is gekomen, gaat nu beginnen.
19:23 uur - Ramakers: 'Afsplitsing ligt niet aan Lokaal DNA'
Nicole Ramakers heeft de afsplitsing kort toegelicht. "Ik wil aangeven dat het niet aan Lokaal DNA gelegen heeft dat ik ben afgesplitst." Daar heeft Ramakers haar toelichting bij gelaten.
19:17 uur - Tumultueus begin van de raadsvergadering
Met de afsplitsing van Ramakers is de raadsvergadering tumultueus begonnen. Ze heeft geen precieze reden gegeven voor haar afsplitsing, maar het is bekend dat Ramakers vaker met de rest van de fractie in de clinch lag over de 'Raad aan het Stuur'. Met afsplitsting heeft Meerssen nu 11 fracties over 17 zetels.
De raadsvergadering is nu voor enkele minuten geschorst, omdat er documenten klaargemaakt moeten worden, zodat de afsplitsing ook doorgevoerd kan worden. Ramakers moet nu bijvoorbeeld lid worden van allerlei commissies.
Dat Meerssen nu zoveel fracties heeft, komt onder meer door de splitsing van BRUG-M. De oppositiepartij is in de praktijk één partij, maar op papier bestaat de partij uit vijf fracties. De partij heeft dat gedaan, omdat ze op die manier de maximale spreektijd kunnen benutten. De partij is faliekant tegen die maximale spreektijd. De bedoeling is dat na vanavond de partij weer doorgaat als 1 fractie.
19:07 uur - Verklaring college: 'Beschadiging onderlinge relaties zeer betreurenswaardig'
Burgemeester Clermonts heeft een verklaring van het college voorgelezen. Daarin geeft ze aan dat het college beide rapporten onderschrijft. "Relaties die als gevolg Raad aan het Stuur zijn beschadigd geraakt. De conclusies van beide rapporten raken ons college ten zeerste. Ook het management en de leden van de gemeentelijke organisatie zijn hierdoor geraakt", zegt Clermonts. "Het college staat volledig achter zijn management en zijn medewerkers."
"Ondanks alle goede bedoelingen zijn onderlinge relaties geschaad en is het onderlinge samenspel verstoord. Dit is zeer betreurenswaardig. Dit heeft niemand gewild", zegt Clermonts. "Dat we als collectief, gemeenteraad, college, griffie en ambtelijke organisatie ons verbinden, is de eerste stap gezet. Het college zal zich volledig inzetten om ons aandeel te leveren."
Burgemeester Mirjam Clermonts (links): 
19:05 - Coalitieraadslid stapt uit Lokaal DNA
Raadslid Nicole Ramakers stapt uit Lokaal DNA, de grootste partij in de raad. Dat heeft ze zojuist bekendgemaakt. Ze gaat door als fractie Ramakers. De reden voor de afsplitsing is nog niet bekend. De afsplitsing gaat per direct in.
19:00 uur - Vergadering begonnen
De extra vergadering is begonnen. De vergadering is aangevraagd door BRUG-M en Lokaal DNA. "Het is een vergadering die de afgelopen tijd emoties hebben opgeroepen", begint burgemeester Mirjam Clermonts. De spreektijden worden wat opgerekt en ook het maximum interrupties gaat er vanaf. "Ik doe aan u allen een oproep om met respect naar elkaar te luisteren. Ik vond de vorige vergadering niet fijn, ik hoop dat we vanavond met elkaar de dialoog aangaan." De vorige raadsvergadering ontspoorde na een fel debat.
18:53 uur – Wat is 'Raad aan het Stuur'?
De term 'Raad aan het Stuur' valt vaak in de rapporten en zal ook vaak vallen tijdens de raadsvergadering. Wat is dat precies?
De gemeenteraad besloot in 2023 om – voor in ieder geval een jaar – te starten met het proces Raad aan het Stuur. In het kort komt het erop neer dat de gemeenteraad eerder betrokken moet worden bij het maken van beleid. Normaal gesproken maakt de ambtelijke organisatie samen met het college het beleid, en moet de gemeenteraad dat goedkeuren. Bij Raad aan het Stuur zou de gemeenteraad al veel eerder betrokken worden: de raad zou aanschuiven aan de tekentafel.
Maar in de raad waren er twijfels: BRUG-M was felle tegenstander van het traject. Uiteindelijk koos een meerderheid – de coalitiepartijen – ervoor om het proces toch door te zetten. De twijfels van het college werden van tafel geschoven, zo blijkt nu uit het rapport van Dols.
Het proces betekende ook dat de raad veel vaker bij elkaar moest komen. De werkdruk ging omhoog, en daarmee ook de behoefte aan ambtelijke ondersteuning. De griffie – de ambtenaren die de raadsleden ondersteunen – moest uitgebreid worden. Daarnaast kregen ambtenaren te maken met een hele nieuwe werkwijze. Het leidde tot onrust en discussies en, zoals nu blijkt, een onveilige werksfeer.
Eind oktober schrijft Marcel Bouman, aangesteld als adviseur voor het traject, een notitie. Die notitie slaat in als een bom in het gemeentehuis: sabotage, manipulatie, disrespect. De adviseur gebruikt zware termen om de werksfeer te omschrijven. En die termen vallen verkeerd bij het college, de gemeenteraad en het managementteam van de gemeente: zij nemen afstand van de notitie.
Nadat het college het gesprek aanging met het personeel, wordt er toch besloten om een onderzoek in te stellen. En dat onderzoek wordt vanavond dus besproken.
18:50 uur – Waar gaat het debat over?
Het debat draait om twee rapporten. Het eerste rapport is geschreven door Rolph Dols (oud-wethouder van Tilburg). Hij is door de gemeente aangesteld om de werksfeer binnen het gemeentehuis te onderzoeken. Aanleiding was de veelbesproken notitie van een externe adviseur, die eind vorig jaar verscheen. Daarin werd al gesignaleerd dat er sprake is van een onveilige werksfeer. Vorige week verscheen het rapport van Dols. De conclusie luidt dat er inderdaad een onveilige werksfeer wordt ervaren.
Het tweede rapport is opgesteld op verzoek van de provincie. Omdat er een nieuwe burgemeester gezocht moet worden – Mirjam Clermonts vertrekt deze zomer – wilde de provincie dat de verhoudingen in de raad verbeterd zouden worden. Voor dat onderzoek werd oud-burgemeester van Valkenburg en Venlo, Jan Schrijen, aangesteld. Schrijen deed het onderzoek samen met adviseur Hannie ten Grotenhuis. Hun conclusie luidt dat de raad is verzand in gesteggel. Aan gouverneur Emile Roemer wordt geadviseerd om zo snel mogelijk een gezaghebbend, onpartijdig persoon of duo aan te stellen, die de raad gaat begeleiden bij het verbeteren van de onderlinge verhoudingen.
