Wethouder Last van Gulpen-Wittem informeerde raad onvolledig over nevenfunctie; burgemeester voelt zich 'op het verkeerde been gezet'

Wethouder Jos Last van de gemeente Gulpen-Wittem heeft de gemeenteraad en burgemeester Nicole Ramaekers de afgelopen weken onvolledig geïnformeerd over zijn nevenfunctie als penningmeester bij zijn partij Balans. Ook is Last een afspraak om zich kort na zijn benoeming als wethouder in 2023 uit te schrijven als penningmeester bij de Kamer van Koophandel nooit nagekomen. Die uitschrijving was niet slechts een administratieve handeling, maar nodig om belangenverstrengeling te voorkomen tijdens zijn wethouderschap. Dat blijkt uit onderzoek van Heuvelland Vandaag.

Last zegt dat hij de uitschrijving "gewoon vergeten" is. Ook vond hij het niet nodig om de gemeenteraad en de burgemeester te informeren over de fout toen hij die twee weken geleden ontdekte. De burgemeester voelt zich door Last op het verkeerde been gezet en is "not amused" en "enorm teleurgesteld". Voor haar is het een integriteitskwestie die ze deze week gaat bespreken met de gemeentesecretaris en de griffier (de zogenoemde kleine driehoek) en ook in het college.

Belangenverstrengeling
De kwestie rond de nevenfunctie had eigenlijk al lang afgehandeld moeten zijn. Vlak voor zijn benoeming in december 2023 werd door onafhankelijk bureau Necker een rapport over Last opgesteld. Zo'n risicoanalyse, die in opdracht van de gemeente voor elke kandidaat-wethouder wordt gemaakt, onderzoekt of er obstakels zijn voor de benoeming en kijkt daarbij ook of er belangenverstrengeling kan optreden bij nevenfuncties. Bij Last was dat het geval. Zijn functie als penningmeester van zijn partij kon volgens de onderzoekers niet samengaan met een wethouderschap. Dat komt omdat een penningmeester geld voor de fractie beheert dat door de gemeente wordt verstrekt.

In het rapport werd daarom een 'beheersmaatregel' opgesteld, een maatregel die het risico op belangenverstrengeling uitsluit. In de maatregel stond dat Last het penningmeesterschap moest neerleggen en zich volgens het rapport "zo snel mogelijk" moest uitschrijven bij de KvK. Last, zo staat in het rapport, stelde beide te zullen doen. Met die beheersmaatregel en de toezegging van Last was het obstakel voor zijn benoeming weggenomen; de gemeenteraad benoemde Last op 21 december 2023 tot wethouder.

'Oliedom'
De kwestie over de nevenfunctie werd op 4 december weer actueel, nota bene door toedoen van Last zelf. Hij liet de gemeenteraad weten, dat hij sinds november weer actief was als penningmeester van Balans en "als zodanig ingeschreven sta bij de Kamer van Koophandel".

Burgemeester Ramaekers liet Last in een gesprek de volgende dag weten dat dit niet kon, en refereerde tijdens dat gesprek aan de beheersmaatregel. "Ik viel van mijn stoel toen ik las dat hij zijn functie van penningmeester weer had opgepakt", zegt burgemeester Ramaekers. "Als een risicoanalyse heeft aangetoond dat de functie van penningmeester niet verenigbaar is met het wethouderschap, dan is het natuurlijk oliedom om dat weer te gaan doen tijdens je wethouderschap. Dat heb ik hem ook verteld. Hij heeft toen toegezegd de functie neer te leggen en zich weer uit te schrijven."

'Niet slim'
Ook Last geeft aan dat hij dit niet goed doordacht heeft. "Dat was inderdaad niet zo slim om die functie weer op te pakken", geeft hij achteraf toe. Drie dagen later, op 8 december, stuurt Last opnieuw een mail aan de raad waarin hij schrijft: "De burgemeester heeft mij er – terecht- op gewezen dat deze nevenfunctie niet verenigbaar is met het wethouderschap". Hij bood excuses aan voor "mogelijke onduidelijkheid" die zijn eerdere bericht had veroorzaakt. 

Nooit uitgeschreven
Uit onderzoek van Heuvelland Vandaag blijkt nu, dat Last zich na zijn aanstelling als wethouder nooit heeft uitgeschreven als penningmeester. Uit het register van de Kamer van Koophandel blijkt dat hij sinds mei 2022 onafgebroken als penningmeester geregistreerd staat.

Volgens Last kwam hij daar zelf twee weken geleden achter. "Ik ben blijkbaar gewoon vergeten om dat bij de KvK te melden, zo simpel is het", zegt hij daarover. Wel zegt hij de functie in de praktijk na zijn benoeming te hebben neergelegd en niet meer actief te zijn geweest als penningmeester.

Last vond het niet nodig om de fout, toen hij die ontdekt had, te melden in zijn gesprek met de burgemeester op 5 december of het te melden in zijn mail aan de gemeenteraad van 8 december. De burgemeester werd er donderdag 11 december door een ambtenaar op gewezen. Zij reageerde minder laconiek en tilt zwaar aan het niet nakomen van de beheersmaatregel. Ze nam opnieuw direct contact op met Last. "Hij heeft mij op het verkeerde been gezet met zijn melding van 5 december, want daar zou uit blijken dat hij uitgeschreven was en dat hij zich weer laat inschrijven. Ik ben enorm teleurgesteld. Ik mag er toch vanuit gaan dat iemand die een eed aflegt, iemand die al jaren betrokken is bij het openbaar bestuur, iemand die zelf ook integriteit hoog in het vaandel heeft staan, daar ook gevolg aan geeft. Op het moment dat je een eed aflegt, is het jouw verantwoordelijkheid om integer te handelen.”

Gemeenteraad
Ramaekers legt verder uit dat haar rol als burgemeester beperkt is. "Een wethouder legt verantwoording af aan de gemeenteraad, niet aan de burgemeester." Op de vraag of hij de gemeenteraad alsnog gaat informeren over het niet nakomen van de beheersmaatregel, antwoordt Last ontkennend. "Nee, waarom? Je kunt wel alles aan de raad vertellen. Het is gelopen zoals het gelopen is."

Oppositiepartij DOE’22, stelt meteen vragen naar aanleiding van de kwestie van de nevenfunctie. En merkt daarbij op dat wethouder Last volgens de gemeentewet verplicht is om een nevenfunctie aan de raad te melden voorafgaand aan het aanvaarden ervan. En niet, zoals Last deed, achteraf. Gevraagd naar de reden waarom hij die melding niet vooraf heeft gedaan, is Last duidelijk: "Ik ken de gemeentewet niet uit mijn hoofd."